W okresie wakacyjnym coraz częściej można spotkać dzieci sprzedające przy drogach, podczas festynów czy pikników własnoręcznie przygotowaną lemoniadę, świeże owoce lub domowe wypieki. Tego typu inicjatywy budzą wiele pytań dotyczących przepisów i ewentualnych kontroli. Główny Inspektorat Sanitarny rozwiewa wątpliwości, publikując oficjalne wytyczne.
Okazuje się, że jednorazowa lub okazjonalna sprzedaż żywności prowadzona przez dzieci pod opieką osób dorosłych nie podlega nadzorowi Państwowej Inspekcji Sanitarnej na podstawie przepisów prawa żywnościowego. Oznacza to, że nie wymaga rejestracji ani zatwierdzenia przez organy urzędowej kontroli żywności.
Wytyczne dotyczą dzieci, które okazjonalnie przygotowują i sprzedają żywność podczas festynów, pikników, wydarzeń charytatywnych czy sąsiedzkich inicjatyw. Chodzi między innymi o sprzedaż lemoniady, świeżych owoców oraz domowych wypieków.
Nie oznacza to jednak pełnej dowolności. GIS przypomina, że nawet przy okazjonalnej sprzedaży należy przestrzegać podstawowych zasad higieny i bezpieczeństwa, aby chronić zdrowie konsumentów.
Higiena przede wszystkim
Osoby przygotowujące i wydające żywność powinny dokładnie myć ręce przed rozpoczęciem pracy oraz po każdej przerwie, korzystać z czystych naczyń i przyborów, nosić czystą odzież oraz unikać bezpośredniego kontaktu dłoni z żywnością. Zaleca się używanie szczypiec, łopatek lub rękawiczek jednorazowych.
Nie wolno przygotowywać ani sprzedawać żywności w przypadku występowania objawów choroby, takich jak gorączka, kaszel, biegunka czy infekcja.
Jak bezpiecznie przygotować lemoniadę?
Sanepid zaleca, aby do przygotowania lemoniady używać wyłącznie wody zdatnej do picia. Owoce, zioła i inne dodatki powinny być dokładnie umyte, a lód przygotowany z czystej wody pitnej.
Gotowy napój należy przechowywać w zamkniętych dzbankach lub pojemnikach, chronić przed owadami, kurzem i bezpośrednim działaniem promieni słonecznych oraz trzymać w chłodnym miejscu. Najlepiej przygotowywać go na bieżąco.
Owoce i domowe wypieki
Sprzedawane owoce powinny być świeże i wolne od oznak zepsucia. Nie należy oferować owoców spleśniałych, nadpsutych lub uszkodzonych. Powinny być przechowywane w czystych pojemnikach i zabezpieczone przed zanieczyszczeniami.
W przypadku domowych wypieków zaleca się używanie świeżych składników, zabezpieczanie ciast przed kurzem i owadami oraz porcjowanie ich przy pomocy łopatek lub szczypiec. Produkty wymagające chłodzenia powinny być przechowywane w odpowiednio niskiej temperaturze.
Dobre praktyki
GIS przypomina również o kilku zasadach organizacyjnych. Dzieci powinny sprzedawać żywność pod opieką osoby dorosłej. Stoisko warto ustawić w czystym i bezpiecznym miejscu, z dala od ruchliwych ulic oraz innych źródeł zanieczyszczeń. Powinno być osłonięte przed nadmiernym nasłonecznieniem i wyposażone w pojemnik na odpady oraz środek do dezynfekcji rąk.
Dobrą praktyką jest również oddzielenie miejsca przyjmowania pieniędzy od miejsca wydawania żywności oraz informowanie klientów o obecności alergenów, takich jak gluten, mleko, jaja czy orzechy.
Czego należy unikać?
Sanepid odradza przygotowywanie żywności podczas choroby, wykorzystywanie składników o wątpliwej świeżości oraz stosowanie kremów zawierających surowe jaja i innych mas wymagających stałego chłodzenia.
Nie powinno się także sprzedawać owoców zebranych w pobliżu ruchliwych dróg ani przechowywać żywności przez dłuższy czas w wysokiej temperaturze. Jeśli świeżość lub bezpieczeństwo produktu budzą jakiekolwiek wątpliwości, nie powinien on trafić do sprzedaży.
Kiedy przepisy się zmieniają?
Opublikowane wytyczne dotyczą wyłącznie jednorazowej lub okazjonalnej sprzedaży prowadzonej przez dzieci. Jeśli działalność miałaby charakter zorganizowany, ciągły lub profesjonalny, zastosowanie znajdą już przepisy prawa żywnościowego dotyczące produkcji i sprzedaży żywności, wraz z obowiązkami wynikającymi z nadzoru Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
