To może być jeden z najdroższych rachunków po pandemii COVID-19. Sąd w Brukseli nakazał Polsce zapłatę nawet 5,6 miliarda złotych za miliony nieodebranych szczepionek. Sprawa wywołała polityczną burzę, a odpowiedzialność przerzucana jest z rządu na rząd.
Miliardy za szczepionki, których nie odebrano
1 kwietnia 2026 roku francuskojęzyczny sąd pierwszej instancji w Brukseli wydał nieprawomocny wyrok w sprawie sporu między Polską a koncernem Pfizer Export. Sprawa dotyczy umowy zawartej w czasie pandemii COVID-19 przez Komisję Europejską, która w 2021 roku zamówiła ogromne ilości szczepionek dla państw członkowskich.
Polska miała zakontraktowane łącznie aż 129 milionów dawek, w tym 75 milionów od Pfizer/BioNTech – przypomnijmy, że przekonywano nas, że wystarczą tylko dwie dawki, a tych zamówiono znacznie więcej. Problem pojawił się, gdy w kolejnych latach zainteresowanie szczepieniami gwałtownie spadło – za sprawą wybuchu wojny na Ukrainie, a rząd zdecydował się ograniczyć odbiór kolejnych dostaw.
Według wyroku Polska musi zapłacić za około 64 miliony nieodebranych dawek, co daje kwotę nawet 5,6 miliarda złotych.
Polityczna burza: kto zawinił?
Po ogłoszeniu wyroku natychmiast rozpoczęła się polityczna wojna o odpowiedzialność za miliardowe zobowiązania.
Poseł PiS Janusz Cieszyński podkreśla, że Polska została postawiona przed trudnym wyborem już na początku pandemii.
– Szczepionki zamówiła Komisja Europejska, a państwa zostały postawione przed alternatywą: bierzecie tyle, ile wynegocjowano, albo zostajecie z niczym. Polska jako jeden z trzech krajów powiedziała „dość” i wystąpiła z pozwem przeciwko Pfizerowi – zaznaczył polityk.
Według niego wyrok pierwszej instancji to jeszcze nie koniec walki, a rząd powinien skoncentrować się na skutecznej obronie Polski w kolejnych etapach postępowania.
Konfederacja: „To koszt fatalnej polityki pandemicznej”
Jeszcze ostrzej sprawę komentują politycy Konfederacji. Wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak wskazuje, że odpowiedzialność za gigantyczne koszty ponosi niemal cała scena polityczna.
– Rząd PiS zakupił ogromne ilości szczepionek, których nie udało się wykorzystać. Część dawek przekazano za darmo innym krajom, a ponad 31 milionów zutylizowano – podkreśla Bosak.
Jego zdaniem koszty sporów i nadmiarowych zakupów to efekt decyzji podejmowanych w atmosferze presji i politycznej paniki.
Minister zdrowia: „To pieniądze, które mogły pomóc pacjentom”
Obecny rząd również nie ukrywa emocji. Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda podkreśla, że miliardy złotych, które Polska może być zmuszona zapłacić, mogłyby zostać przeznaczone na ratowanie zdrowia Polaków.
Według minister taka kwota odpowiada m.in.:
- rocznemu finansowaniu leków dla pacjentów onkologicznych
- utrzymaniu systemu ratownictwa medycznego
- opiece psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży
- rehabilitacji i leczeniu stomatologicznemu
– To nie są tylko liczby, to konkretna pomoc dla pacjentów – zaznaczyła szefowa resortu zdrowia, zapominając, że wspólnie z politykami PiS przegłosowywali wszystkie kwestie związane z ogłoszoną pandemią.
Minister finansów Andrzej Domański zapowiedział, że rząd będzie szukał sposobów na ograniczenie skutków finansowych wyroku dla budżetu państwa.
To jeszcze nie koniec walki
Najważniejsza informacja dla podatników jest taka, że wyrok nie jest prawomocny. Polska ma możliwość dalszej walki w kolejnych instancjach, a ostateczny rachunek może jeszcze ulec zmianie.
Jedno jest jednak pewne — sprawa szczepionek przeciw COVID-19 wraca dziś z ogromną siłą i może na długo stać się jednym z najgłośniejszych tematów politycznych w Polsce.
Rachunek za pandemię dopiero nadchodzi?
Pandemia COVID-19 wymusiła szybkie decyzje i ogromne zakupy, których skutki finansowe mogą być odczuwalne przez lata. Dzisiejszy wyrok pokazuje, że rachunek za tamte czasy dopiero zaczyna być wystawiany — i może okazać się znacznie wyższy, niż ktokolwiek przewidywał.
Warto przypomnieć, że Jarosław Kaczyński, lider PiS przyznał, że ponad 200 tysięcy nadmiarowych zgonów Polaków wynikało z błędnych decyzji jego rządu. Do dzisiaj nikt nie poniósł odpowiedzialności.
