W Kościele Ewangelicko-Augsburskim w Polsce zapisano właśnie ważny rozdział historii. Ks. Adriana Gabryś została pierwszą kobietą w Wielkopolsce ordynowaną na urząd prezbitera, czyli księdza. Kilka dni po uroczystości objęła funkcję wikariusza w parafii ewangelicko-augsburskiej w Kaliszu.
To wydarzenie odbiło się szerokim echem wśród wiernych i duchownych. Dla lokalnej wspólnoty luterańskiej jest to moment bezprecedensowy.
Historyczna ordynacja
Uroczystość odbyła się 25 kwietnia 2026 roku w Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Pile. Ordynacji dokonał biskup Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce ks. Jerzy Samiec. W nabożeństwie uczestniczyli również ks. Katarzyna Rudkowska oraz ks. Waldemar Gabryś.
Dla Kościoła luterańskiego w Wielkopolsce była to pierwsza taka ceremonia z udziałem kobiety.
Kim jest ks. Adriana Gabryś?
Nowa wikariusz pochodzi z Jastrzębia-Zdroju, ale od lat związana jest z Wielkopolską. Jest żoną ks. Waldemara Gabrysia, który pełni funkcję proboszcza administratora parafii ewangelicko-augsburskiej w Kaliszu. Wcześniej związany był z parafią w Lesznie.
Małżeństwo wychowuje dwoje dzieci.
Dla wielu osób może to być zaskoczeniem, ale w Kościele Ewangelicko-Augsburskim duchowni mogą zawierać związki małżeńskie i zakładać rodziny. To jedna z podstawowych różnic pomiędzy luteranizmem a Kościołem rzymskokatolickim.
Czy kobieta może zostać księdzem?
W Kościele Ewangelicko-Augsburskim – tak. Kobiety mogą być ordynowane na urząd księdza i pełnić wszystkie funkcje duszpasterskie.
W Kościele rzymskokatolickim sytuacja wygląda inaczej. Zgodnie z nauczaniem Kościoła, sakrament święceń mogą przyjmować wyłącznie mężczyźni. Stanowisko to zostało jednoznacznie potwierdzone m.in. w liście apostolskim Ordinatio Sacerdotalis z 1994 roku, w którym papież Jan Paweł II stwierdził, że Kościół „nie ma żadnej władzy udzielania święceń kapłańskich kobietom”.
Dlaczego Kościół katolicki nie dopuszcza kobiet do kapłaństwa?
To temat, który od lat budzi emocje i dyskusje.
Oficjalne stanowisko Kościoła
Kościół katolicki tłumaczy, że Jezus wybrał na apostołów wyłącznie mężczyzn i Kościół jest zobowiązany do zachowania tego wzoru. W katolickiej teologii kapłan działa „in persona Christi”, czyli w osobie Chrystusa, a Chrystus był mężczyzną.
Według Watykanu nie jest to kwestia wartości kobiet, ale rozumienia sakramentu święceń i wierności tradycji apostolskiej.
Argumenty krytyków
Krytycy wskazują, że przez wieki wiele decyzji w Kościele miało także wymiar kulturowy i organizacyjny. Podnoszą, że kobiety odgrywają ogromną rolę w życiu wspólnot parafialnych, prowadzą katechezę, działalność charytatywną i formacyjną, ale nadal nie mogą sprawować sakramentów.
Czy chodzi o majątek Kościoła?
W debacie publicznej czasami pojawia się argument, że Kościół katolicki obawia się komplikacji majątkowych, gdyby duchowni mogli zakładać rodziny. Wskazuje się m.in. na ryzyko rozwodów, sporów spadkowych czy podziału majątku.
Warto jednak podkreślić, że nie jest to oficjalny argument Kościoła.
Ponadto takie sytuacje mogłyby dotyczyć zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Sam fakt, że ksiądz byłby żonaty lub że kapłanem byłaby kobieta, nie przesądza o problemach natury finansowej czy obyczajowej. Takie kwestie zdarzają się również dziś, mimo obowiązującego celibatu.
W praktyce głównym powodem pozostaje doktryna i wielowiekowa tradycja Kościoła katolickiego, a nie kwestie majątkowe.
Czym różni się Kościół luterański od katolickiego?
Kościół Ewangelicko-Augsburski to największy Kościół luterański w Polsce. Powstał w XVI wieku w wyniku reformacji zapoczątkowanej przez Marcina Lutra.
Najważniejsze różnice to:
- brak uznania zwierzchnictwa papieża,
- możliwość zawierania małżeństw przez duchownych,
- dopuszczenie kobiet do ordynacji,
- większy nacisk na Biblię jako główne źródło wiary,
- prostsza liturgia.
Ważny moment dla wielkopolskich luteran
Objęcie funkcji wikariusza w Kaliszu przez ks. Adrianę Gabryś to wydarzenie symboliczne. Dla wielu wiernych jest znakiem zmian zachodzących w Kościele luterańskim oraz potwierdzeniem rosnącej roli kobiet w życiu religijnym.
Bez względu na różnice doktrynalne, historyczna ordynacja w Pile z pewnością zapisze się jako jedno z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii Kościoła ewangelicko-augsburskiego w Wielkopolsce.
